کنترل کیفیت
مطالب سیستم های کیفیت و استاندارد
کلمات کلیدی مطالب
     
نویسنده: صدرالله ابوالقاسمی - ۳٠ آبان ۱۳٩٢

دانستنی‌های ممیزی سیستم‌های کیفیت 

 

 

امروزه اخذ گواهینامه‌های سیستم کیفیت نظیر: ISOTS, QS9000, ISO9000 و ISO14000 در شرکت‌های خودروسازی و قطعه‌سازی برای حفظ و گسترش سهم بازار ضروری است. پیاده‌سازی سیستم‌های کیفی با توجه به رقابت شدید تولیدکنندگان داخلی و خارجی و افزایش کیفیت محصولات و خدمات، شانس موفقیت شرکت‌ها را در امر مشتری‌یابی و فروش افزایش می‌دهد. عدم آموزش کارکنانی که ممیزی می‌شوند و یا عدم تسلط ممیزان بر موضوع مواردی را در ممیزی سیستم‌های کیفیت، ایجاد کرده است. بنابراین، ارائه نکاتی در مورد موضوع ممیزی و نحوه شرکت در آن به اخذ گواهینامه‌های کیفی و حفظ این سیستم‌ها کمک می‌کند.

ممیزی کیفیت

ممیزی کیفیت به این امر رسیدگی می‌کند که آیا ممیزی‌شونده همان کاری را انجام می‌دهد که به صورت مکتوب بیان کرده است و ارزیابی اینکه آیا آنچه بیان شده به اندازه کافی، مناسب بوده است.

ممیز، شخصی است که صلاحیت و اجازه انجام ممیزی در موردی خاص را دارد و 4 نوع ممیز خاص وجود دارد:

الف- ممیزی که درخواست انجام ممیزی نظام کیفیت شرکت خود را برای مقابله با استانداردی خاص دارد (ممیزی داخلی)

ب- ممیزی که خواستار ممیزی نظام کیفیت تأمین‌کننده‌ای باشد (ممیزی مشتری)

پ- مؤسسه مستقل قانونی که خواستار تعیین چگونگی اعمال کنترل کافی بر نظام کیفیت محصولات و خدماتی خاص نظیر دارو، صنایع هسته‌ای، مواد خوراکی و دیگر موارد قانونی است.

ت- مؤسسه‌ای مستقل که نسبت به ثبت نظام کیفیت در دفتر ثبت مؤسسات معتبر اقدام می‌کند (ممیزی خارجی اخذ گواهینامه).

ممیزی‌شونده به سازمانی می‌گویند که مورد ممیزی قرار می‌گیرد.

آنچه باید یک ممیز موفق بداند

ممیزان سیستم‌های کیفی در هر سازمان، مؤسسه یا شرکت پیش از آنکه برای انجام ممیزی توسط مدیر حوزه ممیزی یا تضمین کیفیت اعزام شوند آموزش‌های لازم را می‌گذرانند و پس از شرکت در چند دوره ممیزی، تسلط کافی در این امر به دست می‌آورند. برخی نکات کلیدی در ممیزی سیستم‌های کیفیت عبارتند از:

  1. برنامه زمان‌بندی ممیزی از پیش تهیه شده و در جلسه اول ممیزی به اطلاع ممیزی‌شوندگان برسد تا در ساعات مقرر در محل مورد ممیزی حضور داشته باشند. حتی‌الامکان از جابجایی برنامه خودداری کنید.
  2. چک‌لیست‌ها را از پیش تهیه کرده و سؤالاتی را مطرح کنید که خارج از خواسته‌های استاندارد موضوع ممیزی نباشد. برای مثال اگر در حوزه استاندارد ISO9000 ممیزی می‌کنید خواسته‌های استاندارد دیگر را مطرح نکنید.
  3. شواهد عینی و ذهنی را دقیقاً و با حوصله بررسی و ارزیابی کنید.
  4. ابزار ممیز عبارتند از: سؤال کردن، گوش دادن و مشاهده شواهد و سوابق. بنابراین سؤالات کوتاه مطرح کرده و بیشتر گوش کنید.
  5. از زبانی ساده برای طرح سؤال استفاده کنید سپس صحبت را متوقف کرده و نشان دهید که می‌خواهید گوش کنید. حذف عوامل گیج‌کننده و آشفتگی، زمینه آرامش و تمرکز ممیزی‌شونده را فراهم می‌کند.
  6. در ارتباط با ممیزی‌شونده به‌نحو مطلوب و با رعایت شئونات اخلاقی، رفتار کنید و از عصبانیت، بی‌حوصلگی، عجله و بی‌توجهی پرهیز کنید.
  7. ابزار طرح سؤال مؤثر در مثال‌های زیر بیان شده است:

الف- ابراز شگفتی کنید.

ب- متوجه نمی‌شوم که...

پ- اگر این اتفاق بیفتد؟

ت- نقش آدمی کندذهن را بازی کنید.

ث- کمتر توضیح دهید و بگذارید آنها صحبت کنند.

ج- می‌بینم که واضح است... اما....

چ- آنها را مقهور مهربانی و متانت خود کنید.

خ- نشان دهید که علاقه‌مند به درک گفته آنها هستید.

ح- آرام و ساکت باشید و مشتاقانه نگاه کنید.

د- صبور باشید و خونسردی خود را حفظ کنید.

  1. در جلسات ممیزی با ظاهری آراسته و مرتب حاضر شوید و حرکات فیزیکی و ظاهری خود را کنترل کنید.
  2. لحن صدا، برخورد نگاه، حرکات دست‌ها و صورت شما بر ممیزی‌شونده تأثیر می‌گذارد.
  3. برای آنکه در ذهن ممیزی‌شونده تأثیری مثبت از جو ممیزی بگذارید از این عبارات استفاده کنید:

«منظور من این نیست که در این مورد مرا راضی کنید شما باید با روش‌های اجرایی خود مشتریان را راضی کنید».

«منظور من از طرح این مشکل این نیست که شما مقصرید و به دنبال مقصر نیستم. فقط می‌خواهم از صحت و کفایت روش‌های اجرایی و صحت در اعمال آنها اطمینان یابم».

حوزه مورد ممیزی و خواسته‌های استاندارد مورد استفاده در ممیزی را دامنه ممیزی می‌گویند (SCOP). با توجه به اینکه کارکنان واحدهای مختلف اعم از: اداری، تولیدی و خدماتی برای انجام ممیزی آموزش نمی‌بینند و حتی از خواسته‌های استاندارد نیز مطلع نیستند، توجه به نکاتی کوچک که روند ممیزی را بهبود می‌بخشند، ضروری است. این نکات از بروز مشکلات ناشی از عدم آگاهی کارکنان در پاسخگویی به سؤالات ممیزی پیشگیری می‌کنند و عبارتند از:

  1. در جلسات آغاز و پایان ممیزی به‌موقع حاضر شوید و ممیزان را در انتظار نگذارید.
  2. اگر در سالن‌های تولید و یا در محوطه کاری به سؤالات ممیز پاسخ می‌دهید، بلافاصله پس از اتمام سؤالات، آنها را به محل سالن و نشست اصلی راهنمایی کنید و از نشان دادن مکان‌های نامرتبط با دامنه ممیزی بپرهیزید، زیرا ممکن است آنها موارد غیرمرتبط را ببینند و اشکالاتی جدید بروز کند.
  3. اگر در دامنه مورد ممیزی قرار دارید و ممکن است از شما سؤالی بپرسند محل جلسه و یا کار را ترک نکنید.
  4. از تجمع افراد غیرمرتبط در اطراف ممیز پیشگیری کنید. افراد کنجکاوی که در ممیزهای خارجی در اطراف ممیز جمع می‌شوند تمرکز ممیز و ممیزی‌شونده را برهم می‌زنند.
  5. صرفاً شخص پاسخ سؤال ممیز را می‌دهد که در دامنه سؤال او قرار دارد. از ارائه پاسخ جمعی و پراکنده پرهیز کنید. اگر پاسخ سؤالی را نمی‌دانید یا مطمئن نیستید بهتر است از فردی مطلع کمک بگیرید و از ارائه پاسخ‌های نادرست خودداری کنید.
  6. صرفاً به اصل سؤال پاسخ دهید و مستندات و مدارکی که ارائه می‌دهید باید در رابطه با موضوع مورد ممیزی باشد. از طرح مثال‌های دیگر خودداری کنید و اطلاعات اضافی را در اختیار ممیز قرار ندهید.
  7. فرم ها و مدارکی را به ممیز نشان دهید که با دقت و صحت پر شده باشند و سیستم کنترل مدارک آنها را کنترل کرده باشد.
  8. ضمن پرهیز از طرح موضوعات پراکنده و نامرتبط با دامنه ممیزی، توجه ممیزی را در زمان‌های مناسب به نکات مثبت و نقاط قوت جلب کنید.
  9. گفته‌های خود را با مستندات قابل قبول به ممیزان اثبات کرده و از توضیحات اضافی و ادله شفاهی، خودداری کنید.
  10. افراد غیرمرتبط و ناشناخته نباید در جلسه پایانی ممیزی حضور یابند. حضور مسئولان واحدهای ممیزی‌شونده در جلسه پایانی، الزامی است.

 

نویسنده: صدرالله ابوالقاسمی - ۳٠ آبان ۱۳٩٢

RCM چیست؟

RCM مخفف عبارت Reliability Centered Maintenance به معنی نت مبتنی بر قابلیت اطمینان یا نت قابلیت اطمینانی می باشد.

جان موبری (John Moubray) در مقدمه کتاب Reliability Centered Maintenance که یکی از مراجع مهم در این موضوع به حساب می آید، RCM را چنین تعریف می نماید:

"فرآیندی که بکار می رود تا تعیین شود انجام چه فعالیتهایی برای نگهداشتن دارایی های فیزیکی در سطح مشخصی از کارآیی (مطابق با نظر استفاده کنندگان از آنها) و حفظ کارکرد (function) آنها ضرورت دارد."

در واقع RCM یک روش مهندسی برای تعیین برنامه های نت در سطح یک سازمان است که قابلیت اطمینان را به عنوان مفهومی کلیدی لحاظ می نماید. یکی دیگر از ویژگیهای اصلی این روش، رویکرد کارکردمحور (function based) آن است. یعنی فرآیند آنالیز پس از تعیین محدوده کاری، از تعریف و مشخص کردن کارکردهای هر یک از سیستمها و تجهیزات مشمول در برنامه آغاز می شود. لذا اولین پرسشی که باید پاسخ دقیقی برای آن حاصل شود، این است:

1. کارکردها و استانداردهای کارآیی هر یک از دارایی های فیزیکی با توجه به زمینه فعلی استفاده از آنها چیست؟

علت تأکید بر این موضوع با توجه به تعریفی که از RCM ارائه شد کاملاً مشخص است. در واقع هدف اصلی از انجام آنالیز RCM به دست آوردن برنامه تعمیراتی جامعی است که منجر به تداوم کارکرد دارایی های فیزکی شود و این به معنی داشتن یک استراتژی مؤثر برای مدیریت و کنترل خرابی ها و علل ریشه ای آنهاست. بدیهی است برای نیل به چنین هدفی ابتدا می بایست کارکردهای سیستمها و تجهیزات مختلف تعیین گردند.

در ادامه و با یک روال منطقی، شش سوال دیگر مطرح می شوند:

2. حالتهای محتمل که عدم توانایی دارایی های فیزیکی برای انجام کارکرد خود را در پی دارد، کدامند؟ (حالتها یا پتانسیلهای خرابی)

3. علت رخ دادن هر کدام از حالتهای خرابی فوق چیست؟

4. هر یک از این حالتهای خرابی اگر رخ دهند، چه نشانه ای از خود بروز خواهند داد؟

5. اهمیت هر یک از حالتهای خرابی فوق چقدر است؟

6. اگر هیچ روش پیشگیرانه ای برای کنترل و مدیریت هر کدام از حالتهای خرابی فوق وجود نداشته باشد، چه پیامدی خواهد داشت؟

پاسخهایی که به این سؤالات داده می شود، ورودیهای مرحله مهمی از آنالیز RCM را فراهم می کند که طی آن، حالتهای خرابی بر حسب اهمیت و پیامد وقوع، دسته بندی شده و نهایتاً طبق الگوی تصمیم گیری RCM، اقدام تعمیراتی مشخصی به هر کدام اختصاص داده می شود.

برای مشاهده مباحث مرتبط با RCM در "انجمنهای تخصصی مهندسی نگهداری و تعمیرات بر اساس وضعیت" بر روی لینک زیر کلیک نمایید:

مباحث مرتبط با RCM در CBMSchool Forums

پیشینه تاریخی

ریشه های تاریخی RCM به دهه 70 میلادی و برنامه های نت صنایع هواپیمایی آمریکا بر می گردد. زمانی که هواپیمای بوئینگ 747 طراحی شد، یک تیم مهندسی مامور شدند تا برنامه جامع نت پیشگیرانه را برای این هواپیما تدوین نمایند. پس از تدوین برنامه نت پیشگیرانه، ارزیابی انجام شده نشان داد که هزینه انجام این فعالیتها بسیار بالا و قابل مقایسه با هزینه ساخت هواپیما می باشد. لذا تردیدهای جدی درباره لزوم انجام فعالیتهای PM مفصل بوجود آمد و گروهی تحت عنوان MSG تشکیل شد تا برنامه بهینه ای را برای نگهداری و تعمیرات این هواپیما طراحی نماید. مطالعات تخصصی که توسط این گروه انجام شد، نهایتاً منجر به تدوین برنامه ای شد که به نام MSG3 مشهور گردید. MSG3 در واقع نسخه اولیه از روشی بود که بعدها تحت عنوان RCM در صنعت مشهور گردید.

یکی از اولین گزارشهایی که راجع به این موضوع منتشر شد، گزارش Heap و Nowlan است که عضو تیم MSG نیز بوده اند. تاریخ انتشار این گزارش نسبتاً مفصل، به سال 1978 میلادی بر می گردد و اولین سند رسمی درباره RCM به شمار می رود.

 

نویسنده: صدرالله ابوالقاسمی - ۳٠ آبان ۱۳٩٢

آشنایی با ایزو و مدیریت کیفیت

1- تعاریف

International Organization for Standardization (ISO)

یک فدراسیون جهانی متشکل از مؤسسات استاندارد ملی 148 کشور (هر کشور یک نماینده) با مدیریت مرکزی در ژنو که سیستم را هماهنگ می کند. هدف ایزو ارتقای توسعة استاندارد کردن و فعالیتهای مرتبط در جهان با یک نظر که تبادل کالاها و خدمات را آسان نموده و همکاری در یک دایره فعالیت علمی، تکنولوژیکی اقتصادی و عقلانی توسعه نماید.

سازمانی غیر دولتی، برخلاف سیستم سازمان ملل اعضای آن نمایندة دولتها نیست. ایزو دارای مقامی بین عموم و بخش خصوصی می باشد.

در یونانی ISOS یعنی "equal برابر" می باشد و چون در زبانهای مختلف علامت اختصاری ایزو فرق می کرد بنابراین در از زبان یونانی ISO استفاده شد.

بیش از نیم میلیون سازمان در بیش از 60 کشور ISO 9000 را که قالب مدیریت کیفیت را فراهم میسازد را در فرآیندهای تولید، ارائة محصول و خدمات به مشتری بکار می برند.

سیستم های مدیریت زیست محیطی ISO 14000تمام سازمانها در عملکرد زیست محیطی آنها تأثیر دارد.

کیفیت:

کلیّت مشخّصه های یک "هستی" که توانائی برآورد ساختن نیازهای مطرح شده و اشاره شده را دارا می باشد.

مدیریت کیفیت:

یک سری فعالیت های وظیفه عمومی مدیریت که خط مشی کیفیت، اهداف، مسئولیتها و بکارگیری آنها از طریق اقداماتی از قبیل طراحی، کنترل، تضمین و ارتقای کیفیت در درون قالب کاری سیستم را تعیین می کند.

ISO 9000 & ISO 14000

خانواده های بالا از معروفترین ایزوهای شناخته شده تاکنون می باشند. توسط بیش از 634 هزار سازمان در 152 کشور بکار رفته است.

استانداردهای ISO 9000 یک مرجع بین المللی در تمرینات خوب برای کمک به اعتماد و اطمینان از وقت و زمان تحویل محصول یا خدمات با کیفیت مورد نیاز به مشتری را نشان می دهد. این تمرینات خوب یک مجموعه ای از نیازهای استاندارد شدة سیستم مدیریت کیفیت، صرف نظر از اینکه سازمان شما چه کاری می کند، چه اندازه است، یا اینکه آیا خصوصی است یا عمومی، می باشد.بنابر این ISO 9000 نیازهائی که سیستم مدیریت کیفیت شما بایستی برآورده سازد را طراحی می کند.و ISO 14000راه نیل به این ایزو در مسائل زیست محیطی می باشد.

اغلب استاندارد های ایزو مخصوص یک محصول، ماده یا فرآیند خاص می باشد به هر حال استانداردهایی که خانوادة ISO 9000 ویا ISO 14000 را دریافت کرده اند در سراسر جهان بنام " استانداردهای سیستم مدیریت ژنریک" شناخته می شوند.

کمیتة فنّیISO/TC 176 مسئول توسعة استانداردها و اسناد راهنمای سری ISO 9000میباشد. کمیتة فنّیISO/TC 207 مسئول توسعة استانداردها و اسناد راهنمای سری ISO 14000می باشد.

یک سازمان کوچک تمام سیستم مدیریت کیفیت خود را بر اساس ISO 9001 در یک منوآل تشریح می کند ولی یک سازمان چند ملیتی بزرگ چندین منوآل در سطح جهانی،ملی( کشوری)، و منطقة ای دارد.

ISO/TR 10013:2001(E)

هر سازمانی بایستی براساس ترتیب جریان فرآیند، ساختار استاندارد انتخابی، و یا هر ترتیب

(1)(2)

مناسب سازمان سیستم مدیریت کیفیت مخصوص خود را مستند سازی بکند.

(3)

ارجاع متقابل بین استاندارد انتخابی و منوآل کیفیت مفید خواهد بود.

دستورالعمل های مستند یا ارجاع به آنها در منوآل کیفیت بایستی آورده شود.

دستورالعمل های مستند:

nساختار و قالب؛ متن، فلو چارت، جدول، ترکیبی از آنها یا هر روش مناسب دیگری مطابق با نیازهای سازمان

nحاوی اطلاعات لازم و شناسنامه واحد باشد.

2- معرفیISO 9000

کسب موفقیت برای حضور پیوسته نه مقطعی در بازارهای داخلی و همچنین بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی تحت تاثیر رقابت‌های فشرده و فزونی عرضه بر تقاضا همواره به دو عامل اساسی یکی "کیفیت" و دیگری "قیمت" بستگی داشته، دارد و خواهد داشت، گرچه عوامل مهم دیگری همچون حفظ محیط زیست، دوام، ایمنی، خدمات بعد از فروش، بهنگام بودن و احترام به مشتریان را نیز نمی‌توان نادیده گرفت.

 استانداردهای سری ایزو 9000 نیز در زمینه کیفیت گفتگو می‌کند، ولی نه فقط کیفیت محصول نهایی، بلکه کیفیت عملکرد صحیح همواره صحت تمامی بخش‌های یک سازمان که در مجموع در کیفیت محصول یا خدمت عرضه شده توسط یک سازمان یا به عبارتی دیگر در کیفیت کل سازمان تجلی می‌یابد.

 تدوین استانداردهای سری ایزو 9000 در مورد مدیریت کیفیت و تضمین کیفیت (QM, QA) در اواخر دهه هفتاد با بهره‌گیری از استاندارد انگلستان به شماره 5750 (BS5750) و سایر استانداردهای مربوط به سیستم‌های کیفیت طراحی شده برای صنایع نظامی و هسته‌ای در کمیته فنی شماره 176 سازمان بین‌المللی استاندارد (ISO/TC 176) تحت عنوان "مدیریت کیفیت و تضمین کیفیت" آغاز و در سال 1987 پس از بحث و بررسی‌های علمی و تخصصی گسترده و تایید پیش‌نویس‌های تهیه شده توسط کشورهای عضو این کمیته فنی به صورت مجموعه‌ای مشتمل بر شش استاندارد از سوی دبیرخانه سازمان بین‌المللی استاندارد منتشر گردید و در حال حاضر بر تعداد آنها افزوده شده و مشتمل روش آزمون 18 استاندارد گردیده است.

  استانداردهای سری ایزو 9000 در واقع تعیین‌کننده ویژگی‌ها یا مشخصات فنی برای محصول نیستند، بلکه استانداردهایی هستند که بر فرایند و عملکرد تمامی فعالیت‌ها که بر کیفیت محصول یا خدمت نهایی تاثیر می‌گذارد توجه دارد و به همین روی برای هر نوع صنعتی دارای کاربرد است.

  استانداردهای سری ایزو 9000 می‌گوید که کیفیت محصول، فقط از طریق کنترل و بازرسی، حتی بازرسی صد در صد، به صورت پیوسته قابل تامین نیست، بلکه کیفیت باید در فرآیند تولید و آنهم در تمامی بخش‌های یک سازمان (کارخانه یا شرکت) از جمله بخش طراحی، بخش تدارکات، بخش تولید، بخش کنترل کیفیت، بخش آموزش و امثالهم خلق و بوجود آید و بهمین روی است که کیفیت و ارزش نهادن بر کیفیت را مسوولیت مشترک تمامی کارکنان و در تمامی بخش‌های یک سازمان تلقی می‌نماید.

طبقه‌بندی و معرفی استانداردها

 استانداردهای ایزو 9000 بطور کلی در سه‌گروه طبقه‌بندی می‌شوند:

 استانداردهای مربوط به مدیریت کیفیت و عناصر سیستم کیفیت (سری ایزو 9004)

استانداردهای مربوط به الگوهای تضمین کیفیت (ایران-ایزو 9001، 9002 و 9003)

سایر استانداردهای راهنما و حمایت‌کننده (ایزو 8402، سری ایزو 9000 و سری ایزو 10000)

استاندارد ایزو 1-9000 در واقع مدیران یک سازمان را چه تولیدی باشد یا خدماتی در انتخاب و کاربرد استانداردهای مدیریت کیفیت و تضمین کیفیت راهنمایی می‌کند، از آن جمله که مناسب‌ترین الگوی تضمین کیفیت برای آنان کدام است و استانداردهای ایزو 1-9004 و 2-9004 مدیران سازمان را یاری می‌دهد که چگونه سیستم مدییت کیفیت را در سازمان خود برقرار نمایند.

استانداردهای ایزو 9001، 9002، 9003(1994) که معادل با استانداردهای ایران-ایزو 9001، 9002 و 9003(1374) هستند، تحت عنوان الگوهای تضمین کیفیت، پذیرفته شده‌اند و صدور گواهینامه برای سیستم‌های کیفیت بر حسب انطباق با یکی از این استانداردها صورت می‌گیرد.

عناوین کامل این استانداردها به شرح زیر می‌باشد:

 استاندارد ایران-ایزو 9001(1374) سیستم کیفیت الگو برای تضمین کیفیت در طراحی، توسعه، تولید، نصب و ارایه خدمات.

استاندارد ایران-ایزو 9002(1374) سیستم کیفیت الگو برای تضمین کیفیت در تولید، نصب و ارایه خدمات.

استاندارد ایران-ایزو 9003(1374) الگو برای تضمین کیفیت در بازرسی و آزمون نهایی.

از جمله استانداردهای راهنما، استاندارد ایران-ایزو 8402(1374) می‌باشد که در برگیرنده 67 اصطلاح و تعریف هر یک از آنها در زمینه کیفیت، سیستم کیفیت، مدیریت کیفیت و ابزار و فنون مرتبط می‌باشد.

  استانداردهای معرفی شده در فوق را می‌توان از موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران واقع در کرج و یا مدیریت‌های استاندارد و تحقیقات صنعتی استان‌ها شهرستان‌ها تهیه کرد.

کاربرد استاندارد سری ایزو 9000

 کاربرد این استاندارد در سال‌های اخیر در تولید و تجارت جهانی و منطقه‌ای از اهمیت خاص و رو به گسترش برخوردار گردیده‌است و می‌رود که بتدریج در تولید داخلی در کشورها نیز از چنین اهمیتی برخوردار گردد.

 بنا بر توصیه بسیاری از متخصصان ذیصلاح مدیریت کیفیت، برای ایجاد و استقرار سیستم مدیریت کیفیت مناسب است که استانداردهای ایزو 1-9004 و 2-9004 بعنوان اساس و راهنمای ایجاد سیستم در نظر گرفته شود و همزمان حداقل الزامات تعیین شده در استانداردهای ایران ایزو 9001، 9002 و 9003 به عنوان الگوی تضمین کیفیت نیز تامین گردد.

 امروز پرسش این سوال از سوی مشتریان عمده که "آیا دارای گوهینامه ایزو 9000 هستید یا خیر" و اگر دارای این گواهینامه هستید "این گواهینامه را از کدام سازمان معتبر صادر کننده گواهینامه دریافت داشته‌اید؟" بسیار متداول شده است.

 نگاهی به آمار گواهینامه‌های صادر شده در جهان و روند گسترش آن در سه سال اخیر (در فوریه 1994 نزدیک به 45هزار سازمان، در فوریه 1995 نزدیک به هفتاد هزار سازمان و در فوریه 1996 نزدیک به 99 هزار سازمان) این اهمیت و گسترش آنرا نشان می‌دهد.

 بسیاری از متخصصان مدیریت کیفیت، استانداردهای سری ایزو 9000 را پدیده یا موضوع یا فن فوق‌العاده جدید یا اختراع جدید نمی‌دانند، بلکه معتقدند تدوین کنندگان این استانداردها اکثریت اصول اجرایی و مدیریتی که تا دهه 1970 در زمینه کنترل و بهبود کیفیت در بسیاری از کشورهای فعال در رقابت بین‌المللی از خود اثرات تاثیرگذار بر کیفیت، کاهش ضایعات و بهره‌گیری از خلاقیت و توانایی انسان‌ها، بر جای گذازده بودند را گردآوری نموده و آنرا در قالبی مدیریتی و بر پایه این دیدگاه که کیفیت در بخش به بخش سازمان خلق می‌گردد، به جامعه آگاه و جستجوگر ابزارهای مدیریتی موثر در صنعت جهانی و از طریق سازمان بین‌المللی استاندارد عرضه نموده‌اند.

3- اصول مدیریت کیفیت

استانداردهای سیستم مدیریت کیفیت سری ISO 9000:2000 براساس این هشت اصل پایه گذاری شده است.

این اصول از سوی مدیریت ارشد بعنوان قالب کاری برای هدایت سازمان بکار می رود.

این اصول از تجربیات و دانش جمعی خبرگان بین المللی شرکت کننده در کمیتة فنّی ISO/TC 176 (مدیریت کیفیت و تضمین کیفیت) که مسئول حفظ و توسعة استانداردهای ISO 9000 می باشد بدست می آید.

هشت اصل مدیریت کیفیت در ISO 9000:2000 "اساس و واژه نامه سیستم های مدیریت کیفیت" و درISO 9004:2000 "راهنمای سیستم های مدیریت کیفیت برای اصلاح اجرا" تعریف شده اند.

اصل 1: تمرکز روی مشتری ؛هر سازمانی به مشتری خود متکی است و بایستی نیازهای جاری و آتی آنرا بفهمد،آنها را برآورد ساخته و بیش از انتظار مشتری تلاش نماید.

اصل 2: رهبریت؛ یکپارچگی اهداف و جهت دهی سازمان را رهبران انجام می دهند. کارکنان در نیل به اهداف سازمان دخالت دارند.

اصل 3: دخالت داشتن همة کارکنان؛ کارکنان "هستی" یک سازمان هستند و دخالت آنها توانائی آنها را در بهره مندی سازمان نشان میدهد.

اصل 4: نگرش فرآیندی؛ اگر فعالیتها و منابع مربوطه بعنوان یک فرآیند اداره شوند نتایج مطلوب و مؤثری حاصل خواهد شد.

اصل 5: نگرش سیستمی به مدیریت؛ شناسائی، درک، اداره کردن فرآیندهای متقابل بعنوان یک سیستم به مؤثر بودن سازمان در نیل به اهداف کمک می کند.

اصل 6: بهبود مستمر؛ بهبود مستمر عملکرد کلی سازمان هدف دائمی سازمان می باشد.

اصل 7: نگرش واقعی به تصمیم گیری؛ تصمیم های مؤثر بر اساس تحلیل از داده ها و اطلاعات می_ باشد.

اصل 8:ارتباط دو جانبه سودمند با تأمین کننده؛ یک سازمان با تدارکچی و تأمین کنندة خود به هم وابسته اند.

چندین راه مختلفی برای بکار گیری این اصول مدیریت وجود دارد. ماهیت سازمان و مشکلات خاصی که با آن مواجه می شوند نحوة بکارگیری آنرا تعیین می کند.

4- بکارگیری سیستم مدیریت کیفیت ISO 9001:2000

1-اهدافی را که میخواهید به آن نایل شوید را شناسائی کنید.

اهدافی مثل:

مؤثر و سودمند بودن

تولید محصول و خدماتی که با نیازهای مشتری سازگار باشد.

نیل به رضایت مشتری

افزایش سهم بازار

حفظ سهم بازار

اصلاح ارتباطات و اخلاق در سازمان

کاهش هزینه ها و تعهدات

افزایش اطمینان در سیستم تولید

2-اینکه دیگران از شما چه انتظاری دارند را شناسائی کنید.

انتظارات طرفین ذینفع(گروگذاران و سهامداران) مانند:

مشتری ها و مصرف کنندة نهائی

کارکنان

تأمین کنندگان

گروگذاران

اجتماع

3-کسب اطلاع در بارة خانوادة ISO 9000 .

برای اطلاعات عمومی به این بروشور نگاه کنید.

برای اطلاعات بیشتر به ISO 9000:2000 ، ISO 9001:2000 ،ISO 9004:2000 نگاه کنید.

برای اطلاعات پشتیبانی به سایت ایزو مراجعه کنید.

برای بکارگیری مطالعات و اخبار جهانی توسعةISO 9000 انتشارات سیستم مدیریت ایزو را بخوانید.

4-استانداردهای خانوادة ISO 9000 را در سیستم مدیریت خود بکار ببرید.

در مورد اینکه بدنبال انطباق سیستم مدیریت کیفیت شما با ISO 9001:2000 می باشید یا برای درخواست دریافت کیفیت ملی آماده میشوید تصمیم بگیرید.

برای گواهی از ISO 9001:2000 بعنوان اساس استفاده کنید.

برای دریافت کیفیت ملی از ISO 9004:2000 به همراه معیارهای دریافت کیفیت ملی خود آماده شوید.

5-روی موضوعات خاص در داخل سیستم مدیریت کیفیت خود راهنمائی بگیرید.

این استانداردهای خاص-موضوعی عبارتند از:

ISO 10006 برای مدیریت پروژه

ISO 10007 برای مدیریت پیکره بندی

ISO 10012 برای سیستم های اندازه گیری

ISO 10013 برای مستند سازی کیفیت

ISO/TR 10014 برای اداره کردن اقتصاد کیفیت

ISO 10015 برای آموزش

ISO/TS 16949 برای تأمین کنندگان خود انگیزشی

ISO 19011 برای ممیزی

6-وضعیت فعلی خود را تثبیت کنید، فاصلة بین سیستم مدیریت کیفیت خود و نیازهایISO 9001:2000 را تعیین نمائید.<

 

نویسندگان وبلاگ:
کدهای اضافی کاربر :